CAPTCHA (Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart)

Co to jest CAPTCHA?

CAPTCHA to mechanizm zabezpieczający strony i usługi internetowe przed automatycznymi działaniami wykonywanymi przez boty. Skrót pochodzi od angielskiego Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart. Jeśli zastanawiasz się, co to znaczy CAPTCHA, jest to test, którego zadaniem jest rozpoznanie, czy określoną czynność w serwisie wykonuje człowiek, czy program komputerowy.

CAPTCHA może pojawić się np. podczas logowania, rejestracji konta, wysyłania formularza lub publikowania komentarza. Jej zastosowanie pomaga ograniczać spam, automatyczne tworzenie kont oraz inne niepożądane działania botów.

Jak działa CAPTCHA?

Mechanizm CAPTCHA stawia przed użytkownikiem zadanie lub przeprowadza weryfikację, która ma pomóc w odróżnieniu człowieka od automatycznego programu. Starsze rozwiązania wymagały przede wszystkim odczytywania zniekształconych znaków, natomiast współczesne systemy mogą wykorzystywać również inne metody oceny.

W zależności od zastosowanego rozwiązania CAPTCHA może wymagać:

• przepisania znaków przedstawionych na obrazie,
• wskazania określonych obiektów na zdjęciach,
• rozwiązania prostego działania matematycznego,
• udzielenia odpowiedzi na pytanie,
• wykonania zadania w wersji dźwiękowej,
• dopasowania elementu układanki.

Nie każda CAPTCHA wymaga jednak rozwiązywania widocznego zadania. Niektóre współczesne systemy mogą analizować dodatkowe sygnały związane z interakcją i na ich podstawie oceniać, czy ruch wygląda na automatyczny.

Gdzie stosuje się CAPTCHA?

CAPTCHA jest wykorzystywana przede wszystkim w miejscach szczególnie narażonych na automatyczne przesyłanie danych. Może zabezpieczać zarówno proste formularze, jak i procesy związane z dostępem do kont użytkowników.

Mechanizm można spotkać m.in. podczas:

• zakładania nowego konta,
• logowania do serwisu,
• wysyłania formularza kontaktowego,
• publikowania komentarzy i postów,
• odzyskiwania dostępu do konta,
• wykonywania wielu zapytań w krótkim czasie.

Zastosowanie CAPTCHA może ograniczać masowe wysyłanie spamu, automatyczne rejestracje czy próby nadużywania funkcji dostępnych w serwisie. Sam mechanizm nie zapewnia jednak pełnej ochrony i powinien stanowić jeden z elementów szerszego systemu bezpieczeństwa.

Jakie są rodzaje CAPTCHA?

CAPTCHA rozwijała się wraz ze wzrostem możliwości programów automatyzujących działania w internecie. W efekcie obok klasycznych testów tekstowych powstały rozwiązania wykorzystujące obrazy, dźwięk oraz analizę zachowania użytkownika.

Do popularnych odmian należą CAPTCHA tekstowa, obrazkowa, dźwiękowa oraz rozwiązania wykorzystujące dodatkowe sygnały do oceny ryzyka. Jednym z najbardziej znanych systemów tego typu jest reCAPTCHA, rozwijana przez Google.

CAPTCHA a doświadczenie użytkownika

CAPTCHA zwiększa ochronę przed automatycznym ruchem, ale źle zaprojektowana może również utrudniać korzystanie ze strony prawdziwym użytkownikom. Problemem mogą być np. nieczytelne znaki, wielokrotnie powtarzane testy czy zadania trudne do wykonania na urządzeniu mobilnym.

Przy wdrażaniu CAPTCHA warto więc zachować równowagę między bezpieczeństwem a użytecznością. Mechanizm powinien ograniczać aktywność botów, jednocześnie nie tworząc niepotrzebnej bariery podczas logowania, zakupów, wysyłania formularzy czy wykonywania innych ważnych działań w serwisie.